OPRAH bij levercirrose en HCC
Aanleiding van het project
Levercirrose is een chronische aandoening waarbij gezond leverweefsel geleidelijk wordt vervangen door littekenweefsel. Hierdoor kan de lever steeds minder goed functioneren. Mensen met levercirrose hebben daarnaast een verhoogd risico op het ontwikkelen van leverkanker, waarvan hepatocellulair carcinoom (HCC) de meest voorkomende vorm is.
Veel patiënten met levercirrose en HCC hebben te maken met ondervoeding en verlies van spiermassa. Door klachten zoals verminderde eetlust, misselijkheid, een vol gevoel en vermoeidheid kan het lastig zijn om voldoende voedingsstoffen en eiwitten binnen te krijgen. Tegelijkertijd heeft het lichaam juist extra eiwitten nodig. Ook voldoende bewegen is vaak moeilijk, terwijl beweging belangrijk is voor het behoud van spiermassa en fysiek functioneren.
Een goede combinatie van eiwitrijke voeding en beweging kan helpen om spierverlies te beperken en het lichamelijk functioneren te ondersteunen. Daarom richt dit project zich op een gecombineerde voedings- en bewegingsinterventie rondom de behandeling van HCC. Het doel is patiënten te ondersteunen bij het behouden van spiermassa en fysiek functioneren en daarmee bij te dragen aan herstel, behandeluitkomsten en kwaliteit van leven.
Wat gaan we doen?
Binnen dit project willen we patiënten met levercirrose en leverkanker (HCC) rondom hun lokale behandeling beter ondersteunen op het gebied van voeding en beweging. Hiervoor gaan we het OPRAH-herstelprogramma inzetten binnen de reguliere zorg.
Met behulp van een app, een beweegsensor en begeleiding op afstand door een fysiotherapeut en diëtist krijgen patiënten ondersteuning bij voldoende bewegen en het binnenkrijgen van voldoende eiwitten. Patiënten starten al vóór hun behandeling met het programma. Zo krijgen zij inzicht in hun fysieke activiteit en kunnen zij zich voorbereiden op de behandeling. Na de behandeling helpt het programma hen om beweging en voeding geleidelijk weer op te bouwen.
De begeleiding wordt afgestemd op wat iemand nodig heeft. Daarnaast krijgen patiënten informatie die specifiek van belang is bij levercirrose, bijvoorbeeld over eiwitrijke voeding, zoutgebruik en voeding voor het slapengaan. Wanneer na afloop meer ondersteuning nodig is, kan worden gekeken welke begeleiding in de eigen omgeving passend is.
Waarom voeding en beweging?
Voeding en beweging versterken elkaar. Voldoende eiwitten zijn nodig voor het behoud en herstel van spieren, terwijl bewegen de spieren stimuleert om deze eiwitten te gebruiken. Juist bij patiënten met levercirrose en HCC, die een verhoogd risico hebben op ondervoeding en spierverlies, is deze combinatie daarom belangrijk.
Door voeding en beweging structureel onderdeel te maken van het zorgpad willen we patiënten meer mogelijkheden geven om actief aan hun eigen herstel te werken. Het uiteindelijke doel is om spiermassa en lichamelijk functioneren zoveel mogelijk te behouden, het herstel na de behandeling te ondersteunen en bij te dragen aan een betere kwaliteit van leven. Daarnaast kan een goede fysieke en voedingstoestand belangrijk zijn als in de toekomst een levertransplantatie nodig is.
Samenwerkingen in het project
Financiering
Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door de Coalitie Leefstijl in de Zorg. Voor de implementatie van het OPRAH-herstelprogramma binnen de zorg voor patiënten met levercirrose en leverkanker (HCC) heeft het project een implementatievoucher ontvangen. Deze ondersteuning helpt ons om de voeding- en beweeginterventie duurzaam te integreren en te borgen in de reguliere zorg.
Projectgroep
Dr. Marijke de Leeuwerk
Post-doc onderzoeker en fysiotherapeut
Contact: m.e.deleeuwerk@amsterdamumc.nl
Fleur Wijers
Diëtist
Carina Bijl
Diëtist
Dr. Michelle Spaan
MDL-arts/Hepatoloog
Dr. Marike van der Leeden
Senior onderzoeker