Eiwitten

Het wat, waarom, hoeveel en waar van eiwitten

Eiwitten zijn belangrijk. Ze zijn bouwstenen voor het lichaam. Vooral voor de spieren, want die zijn opgebouwd uit eiwitten. In spieren worden eiwitten continu vernieuwd om het lichaam gezond te houden. Als je ouder wordt of ziek bent, heb je extra veel eiwitten nodig.

Eiwitten krijg je binnen via de voeding. Die eiwitten komen uit dierlijke producten of uit plantaardige producten. Eiwitten uit dierlijke producten zijn goed, maar voor de gezondheid én het milieu is het beter om daarnaast ook een deel van de eiwitten uit plantaardige voeding te halen.

Deze pagina gaat over eiwitten

  • Wat zijn eiwitten?
  • Waarom heb je eiwitten nodig?
  • Hoeveel eiwitten heb je nodig?
  • Waar haal je je eiwitten vandaan?
  • Meer plantaardig eten bij ziekte en herstel, kan dat?

Wat zijn eiwitten?

Eiwitten zijn bouwstoffen voor het lichaam. Ze zijn onder andere belangrijk voor de opbouw, het herstel en het behoud van de spieren.

Spieren zitten overal in het lichaam: in armen en benen, maar ook in het hart en de longen. Die spieren moeten allemaal goed onderhouden worden. Daarvoor zijn eiwitten nodig.

Eiwitten zelf zijn weer opgebouwd uit nog kleinere delen: aminozuren; die spelen een belangrijke rol bij dit spieronderhoud.

Waarom heb je eiwitten nodig? 

Om de spieren gezond te houden, worden de eiwitten waaruit ze zijn opgebouwd continu ververst. Daarom moet het lichaam steeds nieuwe eiwitten binnenkrijgen. Dat doe je door voeding te eten waar eiwitten in zitten.

De hoeveelheid eiwitten die je per dag nodig hebt, is afhankelijk van de hoeveelheid spieren die je hebt. Maar ook van je leeftijd en hoe gezond je bent. Want als je ouder wordt of ziek bent (geweest) heb je meer eiwitten nodig.

Hoeveel eiwitten heb je nodig?

Iedereen is anders. Hoeveel eiwit jij per dag nodig hebt, hangt af van je gewicht en hoeveel spieren je hebt, je ‘spiermassa’. In een normale situatie heb je 0,8 gram eiwit nodig per kilogram lichaamsgewicht. Als je ouder wordt of ziek bent heb je meer eiwitten nodig om je spiermassa te behouden of om te herstellen. In sommige gevallen heb je wel twee keer zoveel eiwit nodig dan wanneer je gezond bent.

Waar haal je je eiwitten vandaan?

Eiwitten haal je uit je voeding. Dat kunnen dierlijke eiwitten zijn of plantaardige eiwitten.

Dierlijke eiwitbronnen zijn bijvoorbeeld vlees, vis, kip en zuivelproducten. Het nadeel van dierlijke producten is dat ze een slechte invloed hebben op het milieu. Dieren hebben namelijk veel voeding en water nodig. Dat kost de natuur veel energie. Ook komen door uitwerpselen en urine (poep en plas) van dieren gassen vrij, die we ’broeikasgassen’ noemen. Die zijn slecht voor het milieu.

Plantaardige eiwitbronnen zijn bijvoorbeeld sojaproducten, noten, peulvruchten en ‘vleesvervangers’, zoals tofu of tempeh of een plantaardige burger. Plantaardige producten zijn beter voor het milieu. Maar ze zijn óók beter voor je gezondheid. Want als je meer plantaardige voedingsmiddelen eet, heb je minder kans om hart- en vaatziekten en sommige vormen van kanker te krijgen.

Op dit moment eten de meeste mensen in Nederland ongeveer 60% eiwitten uit dierlijke voeding en 40% eiwitten uit planten. Het Voedingscentrum zegt dat het beter is als we ongeveer evenveel eiwitten uit dieren als uit planten halen, dus 50% van elk. In 2030 zouden we zelfs nog meer eiwitten van planten moeten eten (60%) en minder van dieren (40%). Want het eten van meer plantaardig voedsel vermindert het risico op hart- en vaatziekten en kanker én is beter voor het milieu.

Als je vegetarisch eet, doe je al precies wat wordt aanbevolen, maar meer plantaardig eten kan natuurlijk ook.

Er zijn wel verschillen tussen dierlijke en plantaardige eiwitten. Het maakt daarom uit, uit welke voeding jij je eiwit haalt.

Het eten van meer plantaardig voedsel is goed voor je gezondheid én voor onze planeet.

Plantaardig eten bij ziekte en herstel, kan dat?

Als je ziek of aan het herstellen bent, heb je meer eiwitten nodig dan wanneer je gezond bent. Voor je eigen gezondheid én voor het milieu is het beter om meer plantaardige dan dierlijke eiwitten te eten, maar hoe krijg je nou voldoende (plantaardige) eiwitten binnen als je ziek bent. Kan dat gewoon?