Voeding en Beweging bij levercirrose

Voeding en beweging bij levercirrose

Levercirrose is een chronische aandoening waarbij gezond leverweefsel wordt vervangen door littekenweefsel. Hierdoor werkt de lever steeds minder goed. De ziekte kan niet worden genezen, maar met de juiste zorg is het wel mogelijk om klachten te verminderen en verdere schade af te remmen.

Voeding en beweging spelen daarbij een belangrijke rol. Goede voeding helpt om ondervoeding en spierverlies te voorkomen en geeft het lichaam energie. Voldoende eiwitten, regelmatig eten zijn en een zoutarm dieet daarbij extra belangrijk. Beweging, zelfs in een lichte vorm zoals wandelen, helpt om spieren sterk te houden en vermoeidheid te verminderen. Op deze pagina geven wij informatie en advies over hoe u voldoende kunt eten en bewegen bij levercirrose. 

 

Eet voldoende eiwitten

Eiwitten in de voeding zijn nodig voor opbouw, onderhoud en herstel van uw lichaam. Eiwitten zitten in dierlijke producten, zoals vlees, vis, zuivel, kaas en eieren en in plantaardige producten zoals; sojaproducten, vegetarische vleesvervangers, noten, pinda’s en peulvruchten.

 Hieronder leest u een aantal tips om meer eiwitten te eten:

  • Zorg dat elke hoofdmaaltijd (ontbijt, lunch, avondeten) minimaal 20-25 gram eiwit bevat;
  • Kies voor royaal hartig beleg bij de broodmaaltijden, zoals kaas, vis, ei, vlees of pindakaas;
  • Kies voor eiwitrijke tussendoortjes zoals: zuivelproducten (yoghurt/kwark, chocolademelk, vla), cracker of toast met boter/margarine en hartig beleg (kaas/vleeswaren/ei), een handje noten, mueslireep, gekookt ei, kaasblokjes
  • Drink eventueel eiwit verrijkte drinkvoeding; bespreek dit met uw dietist. 

Let op! Eet bij voorkeur geen leverworst, paté, bloedworst, boerenmetworst, salami, chorizo, filet americain en wild omdat dit het risico op hepatitis E verhoogd.

    Lees hier meer over eiwitten

    Eet meerdere maaltijden per dag

    Bij levercirrose is uw lever minder goed in staat is om voedingsstoffen op te slaan. Hierdoor kan er sneller een tekort aan energie ontstaan waardoor spiermassa als energiebron wordt gebruikt. Om dit te voorkomen is het belangrijk dat u voldoende maaltijden per dag eet:

    • Kies bij voorkeur voor 4-6 maaltijden per dag. Vermijd lange perioden zonder eten (maximaal 8-10u)
    • Sla geen maaltijden over;
    • Zorg voor een maaltijd direct na het opstaan (ontbijt) en vlak voor het slapen. De maaltijd voor het slapen moet bestaan uit koolhydraten en eiwitten. Dit noemen we een ‘bedtime snack’. Voorbeelden voor een ontbijt of een bedtime snack, die voldoende koolhydraten en eiwitten bevatten staan hieronder. 
    • Ook als u diabetes heeft, is een ‘bedtime snack’ belangrijk. Overleg met uw diëtist en/of diabetesverpleegkundige over een goede ‘bedtime snack’ en de diabetesmedicatie.

    Voorbeelden van bedtime snacks

    150 gram Griekse yoghurt met een handje bessen en een eetlepel ongezouten noten of gedroogde vruchten

    1-2 Volkoren cracker(s) met kaas en een gekookt ei;

    1 snee brood met hartig beleg zoals kaas of vleeswaren en een glas (soja)melk

    Vegan proteïne smoothie met 100-150ml plantaardige drank (bijvoorbeeld sojamelk), een handje bevroren fruit en een eetlepel chiazaad

    1 flesje drinkvoeding (indien u medische voeding gebruikt)

    Eet niet teveel zout

    Bij levercirrose werkt de lever niet goed en is de druk in de bloedvaten te hoog. Zout trekt water aan, waardoor vocht zich ophoopt in de buik en benen. Daarom is een zoutarm dieet heel belangrijk bij levercirrose.

     

    Tips voor het eten van minder zout:

    • Voeg geen zout toe tijdens het koken.
    • Gebruik ook geen andere zoutsoorten, zoals zeezout, kruidenzout of uienzout. Deze zijn niet gezonder.
    • Gebruik verse of gedroogde kruiden en specerijen in plaats van zout.
    • Kies geen kruidenmixen waar zout in zit.
    • Eet niet vaak producten met veel zout zoals deze:
      • Smaakmakers zoals bouillonblokjes, bouillonpoeder, ketjap, sojasaus, maggi, aromat, kruidenmixen, sambal, mosterd.
      • Kant-en-klare soepen, sauzen, kruidenmixen of (diepvries)maaltijden.
      • Afhaalmaaltijden zoals pizza, shoarma, sushi of friet.
      • Vleeswaren zoals rookvlees, bacon, worst, zoute ham, spek, of kant-en-klare vleesproducten.
      • Gedroogde vis, zoals bakkeljauw, zoute haring, gerookte paling of makreel.
      • Snacks zoals gezouten noten, kroepoek, augurken, uitjes en zuurkool.

    Kijk voor zoutarme recepten op: https://nierstichting.nl/minderen-metzout/zoutbewuste-recepten en www.voedingscentrum.nl

     

    Nederlandse Norm Gezond Bewegen

    • Wekelijks 2,5 uur matig/intensief bewegen, verspreid over meerdere dagen. Denk hierbij aan activiteiten die u hartslag en ademhaling verhogen, zoals wandelen, fietsen of tuinieren.
    • Twee keer per week spierversterkende oefeningen

    Hoe kan ik voldoende bewegen?

    Naast gezonde voeding is ook beweging belangrijk. Probeer dagelijks te bewegen. Zo houdt u uw conditie en spiermassa op peil. Spieren zijn heel belangrijk voor onze gezondheid. Het is belangrijk om op uw eigen niveau in beweging te blijven. Een fysiotherapeut kan u eventueel hierbij helpen.

    Alle vormen van beweging zijn zinvol. Hieronder leest u enkele tips om extra te bewegen:

    • Probeer overdag ieder uur even op te staan en een stukje te lopen (of maak passen op de plaats)
    • Loop een rondje in de avond.
    • Laat de auto staan, ga wandelen of fietsen.
    • Neem zo vaak mogelijk de trap.
    • Ga sporten of fitnessen (als dat kan).

    Naast bewegen is ook het advies om twee keer per week spierversterkende oefeningen uit te voeren. Het VBNU beweegprogramma kan hierbij helpen. Hier staan oefeningen op verschillende niveau’s met uitleg in tekst en video.

      Klik hier voor het VBNU beweegprogramma