Waarom horen goed eten en bewegen bij elkaar?

Goed eten en bewegen bij ziekte is moeilijk

Bij ziekte is het moeilijk om goed te eten en te bewegen. Dit komt doordat je misschien minder eetlust of trek hebt, je smaak anders is, je misselijk bent, moe bent of pijn hebt. Als je te weinig eet, verlies je gewicht. Het lijkt misschien niet erg om wat kilo’s kwijt te raken, maar vooral bij ziekte en herstel is dit niet goed omdat je dan veel spiermassa verliest.

Gewichtsverlies bij ziekte = verlies van spieren

Wist je dat je per week in het ziekenhuis ongeveer 1 kilogram spieren kunt verliezen? Het kan maanden duren om deze kilogram spieren terug te krijgen.

Spieren

Het lichaam heeft meer dan 600 spieren. Elke dag breekt een klein deel van deze spieren af en wordt weer opgebouwd, dat is ongeveer 1-2% van je lichaamsgewicht. Binnen een periode van 2 tot 3 maanden vernieuw je alle spieren minstens één keer. Meestal blijft de opbouw en afbraak van de spieren in balans. Maar als je ziek bent, ouder wordt, niet genoeg beweegt of te weinig eiwit eet, kunnen je spieren minder snel groeien terwijl ze nog steeds worden afgebroken. Je verliest dan spieren. Dit kan ervoor zorgen dat je je slechter voelt, meer kans hebt op bijwerkingen van de behandeling, langer nodig hebt om te herstellen en de behandeling zwaarder kan zijn.

Hoe worden spieren opgebouwd?

Om spieren sterker te maken, heb je beweging en eiwitten uit eten nodig. Als je eiwitten eet, komen ze via de maag terecht in de darmen. Eiwitten zijn lange ketens die door stoffen in je darmen worden geknipt tot losse stukjes. Vanuit de darmen worden ze opgenomen in het bloed. Die stukjes heten aminozuren, het zijn de bouwstenen van het lichaam. Alle organen, de huid, de spieren en andere stoffen in het lichaam bestaan uit deze bouwstenen. Wanneer de bouwstenen worden gebruikt voor de spieren, komen ze via je bloed bij de goede plek aan. Beweging zorgt ervoor dat het bloed goed door het lichaam stroomt, wat ervoor zorgt dat de bouwstenen bij de spieren kunnen worden afgeleverd.

 

Als je alleen goed beweegt of alleen goed eet, helpt dat wel om je spieren op te bouwen. Maar als je het eten van eiwitten combineert met bewegen, gaat de spieropbouw nog beter.

Wist je dat de eiwitten binnen twee uur na de maaltijd al zijn gebruikt als bouwstenen voor de spieren? Je bent dus wat je eet!

Beweging en een hoge concentratie van bouwstenen in het bloed zijn voor de spiercellen signalen om bouwstenen op te nemen in de cel. Ze geven een signaal af aan je spieren voor de start van de spieropbouw. De losse bouwstenen worden opgenomen in de cel en daar weer aan elkaar geplakt tot eiwitten, tot een lange ketting van aminozuren. Hiervoor is het belangrijk dat er genoeg bouwstenen in het bloed zitten. Door te bewegen kunnen de spieren de bouwstenen uit het bloed beter opnemen. Hoe meer bouwstenen opgenomen kunnen worden, hoe meer spieren opgebouwd en vernieuwd kunnen worden.

 

Bouwstof of brandstof

Het lichaam heeft brandstof nodig om energie van te maken. Juist als je ziek bent of aan het herstellen bent, heeft het lichaam brandstof nodig. Zelfs wanneer je heel weinig beweegt of alleen in bed ligt. Deze brandstof krijgt het lichaam door te eten en te drinken. Voedingsstoffen zoals vetten, koolhydraten en eiwitten kunnen gebruikt worden als brandstof.

Vet is reserve, spieren niet

Wanneer je bij ziekte en herstel te weinig eet en drinkt, krijg je te weinig brandstof. Gelukkig is het lichaam slim. Het lichaam kan toch aan brandstof komen door vet en eiwit uit het lichaam te verbranden. Van vet heb je een voorraad, bijvoorbeeld onder de huid, bij de buik of billen. Het lichaam heeft geen voorraad voor eiwitten. Als je eiwitten nodig hebt als brandstof, dan worden die eiwitten uit je spieren gehaald. Dit is niet handig. Dit is niet goed voor het lichaam en voor de spieren. Het zorgt er namelijk voor dat de werking afneemt.

Eiwit en afweer

Naast bouwstof en brandstof, hebben de eiwitten ook andere taken. De eiwitten worden namelijk ook gebruikt om cellen te maken die virussen kunnen doden, om beschadigde cellen te repareren en wonden te genezen. Als je te weinig eiwitten eet, kunnen ook voor deze taken de spieren worden afgebroken. Dit proces willen we zo veel mogelijk voorkomen. Als er genoeg brandstof en bouwstenen via het eten binnenkomen dan hoeft het lichaam minder spieren af te breken en de andere taken van de eiwitten kunnen uitgevoerd worden.