Van ProIntens naar pitstop voeding & beweging

In de afgelopen jaren heeft Carliene van Dronkelaar, onderzoeker  van de Hogeschool van Amsterdam het ProIntens onderzoek uitgevoerd waarin ze een intensieve behandelmethode heeft ontwikkeld voor ondervoede 55-plussers in het ziekenhuis en in de periode na ziekenhuisopname.

Op deze pagina vind je een korte weergave van de resultaten van dit project en van het vervolgtraject; van ProIntens naar de Pitstop voeding & beweging!

Het waarom van ProIntens

In het ziekenhuis is goed eten en bewegen zeer moeilijk door een verminderde eetlust, smaakveranderingen, misselijkheid, vermoeidheid, inactiviteit en pijn. Dit leidt tot fors en snel verlies van spieren van ongeveer 1 kg per week. Er is een lange intensieve revalidatie nodig om dit spier- en krachtverlies te herstellen. Vaak is dat niet haalbaar en resulteert een ziekenhuisopname in een blijvende verslechtering van de kracht en functionaliteit. Dit kan deels voorkomen worden door een tijdige geïntegreerde voeding- en beweegbehandeling.

Beoogde impact: behoud van spiermassa, kracht, functionaliteit en conditie tijdens en na de ziekenhuisopname.

Resultaten ProIntens

Dit onderzoek werd uitgevoerd in vijf Amsterdamse ziekenhuizen en in de eerstelijnszorg van januari 2021 tot december 2022. Oudere volwassenen van ≥55 jaar met een risico op ondervoeding kregen een intensieve diëtetische interventie of reguliere zorg.

Om antwoord te krijgen op de onderzoeksvraag was een groepsgrootte van 210 patiënten nodig. Dit was door COVID-19 en complexiteit van het onderzoek niet mogelijk. Het stepped wedge design was door COVID niet mogelijk en er is overgegaan op een RCT design. Er zijn 76 patiënten geïncludeerd; 38 in de interventiegroep en 38 in de controlegroep met een uitval van 30%. Er waren op geen van de uitkomsten verschillen tussen de interventie- en controlegroep.

Ondanks de intensieve begeleiding, lukte maar 24% van de interventie deelnemers om genoeg eiwit te eten. De beschikbare tools en voedingssupplementen werden niet optimaal ingezet.

Nieuwe inzichten en tools

Met de resultaten uit de ProIntens studie kunnen we niet aantonen of de intensieve voeding- en beweegbehandeling een meer (kosten)effective zorg is.

Wel is duidelijk geworden dat alleen het ontwikkelen van een intensieve interdisciplinaire voeding- en beweegbehandeling niet voldoende is om de zorgpraktijk te veranderen, zelfs niet in een gecontoleerde onderzoekssetting.  De interventie is ontwikkeld op basis van informatie uit focusgroepen met verschillende soorte zorgverleners en wordt in theorie ondersteund door de zorgverleners die deelnamen aan het onderzoek. Toch zijn de ontwikkelde materialen niet of niet optimaal ingezet.

Een implementatietraject is nodig om de intensieve voeding- en beweegbehandeling in de zorgpraktijk verder te ontwikkelen en onderdeel te laten worden van de reguliere zorgpraktijk. De ontwikkelde tools van ProIntens en de inzichten uit de focusgroepen en praktijkervaring uit dit onderzoek en de onderbouwing van het belang van een geintegreerde voeding- en beweegbehandeling bij ziekte en herstel vormen het startpunt van dit implementatietraject: de pitstop voeding & beweging.

Wat is pitstop voeding & beweging?

Een tijdige en geïntegreerde voeding- en beweegbehandeling in het ziekenhuis en daarna.

Voor deze nieuwe multidisciplinaire taakverdeling en samenwerking waarin de patiënt centraal staat is de metafoor van een pitstop in de autosport gekozen. De patiënt (de coureur) heeft al een lange weg afgelegd en verwacht in de het ziekenhuis (de pitstop) een optimale en soepele interventie zodat hij / zij zo snel en goed mogelijk weer zijn / haar weg kan vervolgen. Als er één onderdeel van de pitstop niet goed gaat heeft dat grote gevolgen. Optimale samenwerking en rolverdeling is een voorwaarde voor succes.

Voor wie?

Patiënten in het ziekenhuis en daarna

Zorgprofessionals in ziekenhuizen en de eerstelijnszorg, met name diëtisten, fysiotherapeuten, verpleegkundigen, artsen en voedingsassistenten.

Toekomstplannen

De Pitstop Voeding & Beweging wordt geïmplementeerd in Amsterdam UMC. Voeding & Beweging NU zal de implementatietoolkit aanbieden voor gebruik door anderen.