Soorten vermoeidheid
Soorten vermoeidheid
Vermoeidheid kan zich op verschillende manieren. Vanuit de ergotherapeutische praktijk blijken onderstaande vormen het meest voor te komen:
- Fysieke vermoeidheid
- Fysieke vermoeidheid wordt vaak in ‘pijn’ ervaren. Hierbij kan het gaan om rug – hoofdpijnklachten of andere lichamelijke verschijnselen zoals ervaren spierpijn. Daarnaast geven personen aan snel moe te worden na inspanning (zoals fietsen en lopen) en het uitvoeren van andere dagelijkse activiteiten kost meer moeite.
- Mentale vermoeidheid
- Zoals lusteloosheid, stress, verminderde concentratie, vergeetachtigheid.
- Personen zijn sneller geprikkeld en ervaren een kort lontje. Dit uit zich meer in vorm van gedragsverandering (bv. Kort lontje, prikkelbaarheid, snelle wisselingen van humeur) en kan vaak impact nemen op het dagelijks functioneren van een individu en diens omgeving.
- Emotionele vermoeidheid
- Personen die emotionele vermoeidheid ervaren maken meer kans op het krijgen van een burn-out. Hierbij spelen stress, depressieve gedachten en slapeloosheid/nachtmerries een rol. Daarom is het belangrijk om emotionele vermoeidheid serieus te nemen tijdens de therapie en wanneer nodig daar een andere professional bij te betrekken.
Daarnaast is er de Post-exertionele malaise (PEM). PEM geeft vermoeidheid die na mentale/fysieke of emotionele inspanning ontstaat. Dit betekent dat inspanning averechts op het herstelproces kan werken. Personen die lijden aan PEM ervaren enorme vermoeidheid en worden ziek na inspanning. In het onderzoek en het achterhalen van long-COVID klachten is de organisatie C-Support opgericht. Een eerste aanspreekpunten voor mensen die wel/niet op de IC/in het ziekenhuis hebben gelegen. Omdat long-COVID onderzoekers zich veelal hebben gericht op het fenomeen rondom de extreme ervaren vermoeidheid, is ook PEM meer onder de aandacht gekomen en hier kunnen de paralellen met de PICS revalidatie getrokken worden. Met dit doel heeft C-Support een factsheet ontwikkeld waarin PEM verder wordt toegelicht. Naast interventies benadrukt deze manier van vermoeidheid het belang van interdisciplinaire samenwerking om de grenzen van de cliënten beter in kaart te brengen en aan de hand daarvan de interdisciplinaire interventie vorm te geven (Revalidatie Nederland, 2023).