Informatie over het ontstaan van stress
Ontstaan stress
Volgens het model van Lazarus ontstaat stress door een stressor, de mogelijkheden, genen en vaardigheden van het individu. Op het moment dat er een stressor is, dan wordt eerst deze stressor geïnterpreteerd door het individu zelf. De stressor wordt vervolgens gecategoriseerd als positief (stimulus), irrelevant of gevaarlijk. Wanneer het gevaarlijk is wordt er gekeken naar de mogelijkheden en vaardigheden die het individu heeft. Wanneer het individu genoeg vaardigheden en mogelijkheden heeft leidt dit niet tot stress. Wanneer het individu niet genoeg vaardigheden en/of mogelijkheden heeft dan leidt dit tot stress. Een persoon kan vervolgens probleemgericht of emotiegericht omgaan met deze stress.
Wanneer de draagkracht en draaglast in balans zijn dan ervaart een individu geen stress. Draagkracht is wat een individu aankan. Hierin zijn de mogelijkheden, vaardigheden, fysieke conditie, mentale conditie en sociale vaardigheden opgenomen. Aan de andere kant staat de draaglast: hoge werkdruk, ziekte, conflicten, kopzorgen of financiële problemen. Verschillende dingen kunnen de draagkracht doen verhogen: assertiviteitstraining, mindfulness, gezond eten en ontspanning. Door assertiviteitstraining kan een individu beter voor zich op komen, waardoor hij/zij ervoor kan zorgen dat diegene niet een te hoge werkdruk krijgt of bijvoorbeeld psychologische stress van andere. Van mindfulness is aangetoond dat het effectief kan zijn om de draaglast te verlagen en de draagkracht te verhogen. Gezonde voeding biedt de basis voor een gezond lichaam. Door het lichaam gezond te houden en het gewicht op peil te houden voorkomt een individu interne ontstekingsmechanismen. Ook kan dit zorgen voor zelfvertrouwen bij het individu.
Ontspanning verlaagt de draaglast en verhoogt de draagkracht. Denk terug aan de structurele micropauzes en piekerpauzes die men in kan lassen. Door het lichaam en hersenen structureel een pauze te bieden en probleemgericht te kijken naar de piekergedachten kan dit ontspannend werken.
Hoe iemand omgaat met stress noemt men het coping mechanisme. De ene persoon gaat veel eten, de andere gaat sporten. Grofweg worden er zes soorten coping stijlen onderscheiden:
- Afleiden
- Vermijden
- Relativeren
- Piekeren
- Klagen
- Vasthouden
Coping stijlen hoeven niet goed of fout te zijn. Het wordt pas een probleem op het moment dat een coping stijl de oorzaak is van meer problemen. Op het moment dat iemand constant een probleem/stressor vermijdt, dan wordt het individu op een gegeven moment erg beperkt in zijn mogelijkheden. Dit kan lijden tot meer stress.
Bronnen:
- Biggs A, Brough P, & Drummond S. (2017). Lazarus and Folkman’s Psychological Stress and Coping Theory. The Handbook of Stress and Health, 349–364.
Hoenderdos K. (2020). Het handboek voor de Leefstijlcoach (1ste editie). -, Nederland: Academie Voor Leefstijl En Gezondheid.