Eiwitrijke voeding als ondersteuning na een training bij de fysiotherapeut
Achtergrond
Het behoud en herstel van spiermassa en -kracht is cruciaal voor ouderen in revalidatie, vooral na een fractuur of hartoperatie. Zowel lichaamsbeweging als eiwitrijke voeding spelen hierin een belangrijke rol. Toch is voeding nog geen standaardonderdeel van fysiotherapeutische revalidatie. Dit onderzoek, uitgevoerd bij 65-plussers in fractuur- en hartrevalidatie, onderzocht de ervaringen van zowel patiënten als fysiotherapeuten met het verstrekken van eiwitrijke voeding tijdens fysiotherapie.
Onderzoeksmethode
Negentien patiënten kregen tijdens hun revalidatie eiwitrijke drinkvoeding aangeboden door zeven fysiotherapeuten. Na afloop deelden zij hun ervaringen via semi-gestructureerde interviews. De fysiotherapeuten kregen vooraf een korte e-learning over het belang van eiwitten bij herstel.

Ervaringen van patiënten
- De meeste patiënten ervaarden de eiwitrijke voeding als positief en 16 van de 19 gaven aan dat ze het in een vergelijkbare situatie opnieuw zouden gebruiken.
- Wel werden barrières genoemd, zoals een te zoete smaak, klonten, de aanwezigheid van lactose en vragen over de samenstelling van vitamines en suikers.
- De uitleg over het nut van de eiwitrijke voeding werd door veel patiënten als te summier ervaren. Zij misten informatie over de impact van eiwitten op hun herstel en hoe ze dit na de revalidatie konden blijven toepassen.
- Patiënten die de drinkvoeding in een groep gebruikten, waardeerden het sociale aspect ervan.
Ervaringen van fysiotherapeuten
- Fysiotherapeuten zagen de combinatie van voeding en training als een waardevolle toevoeging: “Voeding is een belangrijke factor bij herstel. Het voelt logisch om dit te combineren met fysiotherapie.”
- Ze merkten dat patiënten de eiwitrijke voeding makkelijker accepteerden als het door hun fysiotherapeut werd aangeboden, mede door het vertrouwen in hun zorgverlener.
- De fysiotherapeuten signaleerden een kenniskloof bij patiënten over het belang van eiwitten en voedingsadvies in het algemeen. “Veel ouderen hebben geen besef van wat voeding kan doen voor hun herstel.”
- Wel zagen ze uitdagingen, zoals tijdgebrek tijdens sessies en de grens tussen fysiotherapie en diëtetiek. “We moeten oppassen dat we niet op de stoel van de diëtist gaan zitten.”
- De samenwerking met diëtisten werd als essentieel beschouwd, bijvoorbeeld in de vorm van gezamenlijke leefstijlsessies.
Conclusie en aanbevelingen
De meeste patiënten en fysiotherapeuten zagen de meerwaarde van eiwitrijke voeding tijdens fysiotherapie, mits de implementatie goed wordt begeleid. Dit vraagt om:
✔ Betere educatie voor patiënten over het belang en gebruik van eiwitten, eventueel via een folder of groepssessies.
✔ Duidelijke taakverdeling tussen fysiotherapeuten en diëtisten, waarbij fysiotherapeuten basisadvies geven en diëtisten ingeschakeld worden voor verdieping.
✔ Keuzevrijheid in producten, rekening houdend met smaakvoorkeuren, intoleranties en suikergehaltes.
✔ Meer onderzoek naar de optimale implementatie in de fysiotherapiepraktijk.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Fysiotherapeuten kunnen een belangrijke rol spelen in het bewustmaken van patiënten over het belang van voeding bij herstel. Wil je meer weten over hoe je voeding in je praktijk kunt integreren? Lees dan het volledige onderzoek.
Uitvoering en ondersteuning
Dit onderzoek was onderdeel van het Draaideur project en is uitgevoerd door Wilmar Charmant. Edwin Geleijn, Suzanne Wiertsema en Hinke Kruizenga hebben meegedacht in het ontwerp, uitvoering en analyse van de resultaten. Nutricia Nederland heeft inhoudelijk en financieel ondersteund.